در این درس از جلسه اول دوره مجازی تحلیل تکنیکال و استراتژی MRM میخواهیم با چند اصطلاح تکنیکی مهم آشنا شویم. چراکه وقتی نمودار قیمت به یک سطح حمایتی یا مقاومتی برخورد میکند با پنج احتمال مواجه هستیم. و هر یک از این حالتها نام و مشخصات خاص خود را دارند. مهمترین واکنش قیمت به حمایت و مقاومت پولبک است. که به دلیل تشابه با نفوذ قیمت گاهی تشخیص اشتباه میدهند. در این درس میخواهیم بدانیم پولبک چیست و فرق آن با نفوذ قیمت چیست و چگونه این حالتها را در سطوح حمایت و مقاومت تشخیص دهیم.
پولبک چیست؟
پس از آنکه نمودار قیمت از یک سطح مقاومتی و یا حمایتی عبور میکند (شکست حمایت و مقاومت)، گاهی اوقات یک حرکت بازگشتی به سطح شکسته شده انجام میدهد. این بازگشت جزئی قیمت به سطح شکسته شده را پولبک (Pull back) مینامند. درنتیجه پولبک دارای سه مرحله زیر است.
- شکست حمایت یا مقاومت: در مرحله اول قیمت از سطح یک حمایت یا مقاومت به مقدار جزئی عبور میکند.
- لمس سطح شکسته شده: در مرحله دوم به سطح شکسته شده باز میگردد (Pull back) و آن سطح را لمس میکند.
- بازگشت به مسیر شکست: در مرحله سوم مجددا به مسیری که شکست انجام شده بر میگردد و ادامه مسیر میدهد.
اشتباه رایج تحلیلگران
برخی از تحلیلگران تکنیکال به مرحله سوم توجه نمیکنند. درنتیجه ممکن است دچار خطا و اشتباه شوند. چراکه اگر مرحله سوم اتفاق نیافتد، ممکن است نفوذ قیمت باشد. که نوع دیگری از واکنش قیمت به سطوح حمایت و مقاومت است.
نفوذ قیمت چیست؟
اگر بعد از شکست حمایت یا مقاومت، قیمت مجددا به پشت سطح شکسته شده بازگشت نماید، نفوذ قیمت رخ داده است. درواقع از نظر شکل ظاهری کاملا شبیه پولبک است. اما تفاوت بین نفوذ قیمت و پولبک چیست؟ تفاوت در مرحله سوم است. درنتیجه میتوان برای نفوذ قیمت مراحل زیر را درنظر گرفت.
- شکست حمایت یا مقاومت: در مرحله اول قیمت از سطح یک حمایت یا مقاومت به مقدار جزئی عبور میکند.
- لمس سطح شکسته شده: در مرحله دوم به سطح شکسته شده باز میگردد و مجددا آن سطحی را لمس میکند.
- بازگشت به پشت سطح: در مرحله سوم به پشت سطحی که قبلا از آن عبور کرده بود، بازگشت میکند.
نفوذ قیمت همان شکست ناقص است
با توجه به نکات فوق اگر بپرسیم نفوذ قیمت چیست، میتوان گفت نفوذ قیمت یک شکست ناموفق است. درحالیکه قیمت برای عبور از یک سطح حمایت یا مقاومت تلاش کرده است. اما ناموفق بوده و نمودار قیمت دوباره به پشت همان سطح حمایت و مقاومت بازگشت میکند.
پولبک یک فرصت طلایی
اگر بعد از شکست خطوط سیگنال، پولبک اتفاق بیافتد، بهترین فرصت برای ورود به معامله (Buy / Sell) ایجاد میشود. توصیه من به شما اینست که تشخیص پولبک را به عنوان یک فرصت طلایی خرید یا فروش به خوبی یاد بگیرید.همچنین آن را با نفوذ قیمت اشتباه نگیرید.
سوالات متداول
آیا پولبک همان بوسه خداحافظی است؟
بله – برخی تحلیلگران از پولبک به عنوان “بوسه خداحافظی” با سطح شکسته شده تعبیر میکنند.
آیا پولبک بعد از هر شکست حمایت یا مقاومت ایجاد میشود؟
خیر – لزوما بوسه خداحافظی به سطوح حمایت و مقاومت شکسته شده همیشگی نیست. یعنی در بسیاری موارد ممکن است پس از شکست یک خط حمایت یا مقاومت، پولبکی ایجاد نشود. یا حتی ممکن است نفوذ باشد.
مهمترین نشانه ایجاد پولبک چیست؟
یکی از مهمترین نشانهها اینست که همزمان با شکست یک خط حمایت یا مقاومت، حجم معاملات افزایش قابل توجهی داشته باشد. در چنین حالتی احتمال ایجاد حرکت بازگشتی به سطح شکسته شده (Pull back) افزایش پیدا میکند.
آیا بازگشت قیمت به هر سطح حمایت و مقاومت شکسته شده (پولبک) فرصت معامله است؟
خیر – تفاوت مهمی بین صدور سیگنال و شکست سطوح حمایت و مقاومت است. درواقع بهتر است بگوییم که هر شکستی لزوما سیگنال نیست. به بیان دیگر شکست یک سطح حمایت یا مقاومت، زمانی معنی سیگنال ورود به معامله (خرید یا فروش) دارد که مطابق یک سیستم تحلیلی (استراتژی تحلیلی) تایید شده باشد. مثلا وقتی که خط سیگنال برکوت شکسته شود.
آیا راه دقیقی برای تشخیص فرق بین پولبک و نفوذ قیمت هست؟
در استراتژی MRM نشانههای بسیار خوبی برای تفکیک و تشخیص این دو حالت وجود دارد. به کمک اسیلاتورهای MRM (MACD , RSI) میتوانیم دقت تشخیص را شدیدا بالا ببریم.
ما هستیم تا سوالات شما بدون پاسخ نماند
اگر سوالی دارید، الان وقت آن رسیده که مطرح کنید. در انتهای این درس (قسمت دیدگاه) سوال بپرسید و پاسخ آن را از ما دریافت کنید. تیم قدرتمند موج برتر در کنار شماست.
یک معامله تا کجا باز بماند؟
هنوز که جلسه اول از دوره تکنیکال و MRM تمام نشده است، بهتر است بدانید، یک معامله در چه شرایطی بسته (Close) میشود. لذا برای اینکه سه شرط خروج از معامله را بدانید، فقط کافی است، درس بعدی را دنبال کنید.
4 پاسخ
استاد بزرگوار جناب آقای محمد پور گرامی سلام و ارادت خدمت شما ۳ سوال در خصوص پولبک از محضر جنابعالی دارم.
(۱) در بازار ایران خصوصا در موج سوم سطوح مقاومتی در یک روند صعودی (رالی) در قالب یک پولبک کندی به سطح شکسته شده عکس العمل نشان میدهد (سهم از صف خرید تا نزدیک صفر تابلو رفته دوباره قفل در صف خرید) نمونه این حرکت اخیرا در خرداد ۱۴۰۵ در سهم فباهنر در سقف تاریخی و فزر پس از شکست کانال صعودی اتفاق افتاد استراتژی ورود در حالت پولبک کندی که کل پرسه بوسه خداحافظی در قالب یک تک کندل میباشد را در صورت امکان توضیح بفرمایید؟
(۲) استاد محترم شما فرمودید عکس العمل سهم به سطوح حمایت و مقاومت ۵ حالت دارد ۳ حالت را که شامل نفوذ و واکنش و پولبک را متوجه شدم اما ۲ حالت دیگر را متوجه نشدم؟
(۳)بعضاً بازیگر سهم جهت فعال کردن حد ضرر معامله گران سهم را به زیر سطح حمایت و مقاومت کشانده (برزخ قیمتی) به ظاهر شکست ناقص بوده و پس از جمع کردن سهم از سهامدار خرد به روند اصلی سهم در جهت اصلی ادامه مسیر میدهد چه ترفندی جنابعالی پیشنهاد میفرمایید؟
با تشکر از شما استاد توانا با چنین کیفیت بالای آموزشی
سلام و درود.
۱. وقتی پولبک فقط در یک کندل رخ میدهد، معنی آن اینست که شما نمودار را در تایم فریم درست آن دنبال نمیکنید و این موضوع در بورس برای تحلیلگران رایج است. چون عادت کردند فقط تایم روزانه را دنبال کنند. درحالی که نمودار در حال تکمیل “روند تایم h1 ” است. درنتیجه در H1 میبیند پولبک به راحتی و با کیفیت بالا کارش را انجام داده.
۲. وقتی قیمت به سطحی حمایتی یا مقاومتی برخورد میکند، دوحالت کلی که اشاره نکردید “شکست سطح” و یا “برگشت کامل از سطح” میتواند رخ دهد. که ممکن است با پولبک، نفوذ، یا واکنش اتفاق بیافتد. برای اینکه در همان لحظه وقوع، بتوانید تشخیص دهید که کدامیک از این موارد است، بهترین پاسخ: کاهش تایم فریم و دنبال کردن چک لیست انتهای روند MRM است. یعنی اگر در تایم پایین سیگنال انتهای روند دریافت شود، درنهایت یا نفوذ و یا برگشت و درنهایت باعث چرخش قیمت میشود. اما اگر سیگنال پایان روند تایم پایین دیده نشد و برعکس سیگنال میانه روندی دیده شود در نهایت با واکنش یا پولبک و یا مستقیم از سطح حمایت مقاومت عبور میکند و شکست کامل رخ میدهد.
۳. دقت کنید که بازار هیچ وقت خط کشی ندارد که مثلا حواسش باشد زیر فلان پیوت نباید برود. وقتی شما میگوید که بازیگر قیمت را کمی زیر پیوت حمایتی میبرد که سهم را جمع کند، پاسخ من اینست که شیوه تنظیم حدضرر شما اشکال اساسی دارد. یعنی حدضرر شما نباید با یک نوسان و یا سایه قیمتی براحتی فعال شود. این موضوع در انتهای دوره MRM مفصل تشریح شده است.
سلام وقت بخیر
در مورد اینکه چه زمانی پولبک اتفاق می افتد اشاره کردید زمانی که در حین شکست حجم معاملات زیادی باشد، حال اگر اینگونه نبود و به جای آن این بود که مثلا فرض کنید قیمت سهم ما مثلا ۱۰۰۰ تومن است، قیمت در بازه ۱۰۰۰ تا ۱۱۰۰ زیاد نوسان کرده در واقع حوالی ۱۰۰۰ تومن حجم زیاد خورده حالا حمایت ۱۰۰۰ تومن را به سمت پایین می شکند اما با حجم کم، آیا در اینجا هم می توانیم بگوییم چون در گره معاملاتی ۱۰۰۰ تومن حجم زیاد داشتیم قیمت قبل از ریزش به حمایت ۱۰۰۰ تومن به احتمال زیاد پولبک می زند و بعد می ریزد، یا حتما باید در حین شکست حجم زیاد شود؟
سلام. وقتی مثال شما رو میخوندم چندین نمودار را مشابه همین وضعیتی که توصیف کردید، به یاد آوردم. مثلا بیت کوین وقتی که بعد از مدتها از مقاومت ۷۰ تا ۷۲ هزار دلار عبور کرد.
اما پاسخ شما: اگر در زمان شکست یک سطح حمایت یا مقاومت، حجم معاملات کم باشد، نشانه دیگری که میتواند احتمال پولبک (pullback) را افزایش دهد، شتاب و قدرت شکست است. مخصوصا در بورس ایران که به دلیل وجود دامنه نوسان و صف حرید و فروش، گاهی اوقات شکست یک حمایت/مقاومت با حجم معاملات کم اتفاق می افتد. در این حالت اگر شتاب و سرعت شکست بالا باشد، معمولا باعث بروز پولبک میشود. اما اگر شکست سطح حمایت مقاومتی با حجم کم و شتاب و سرعت ملایم اتفاق بیافتد، در بسیاری از موارد پولبک رخ نمیدهد.
اما جواب دقیق تر: بهترین تصمیمگیری بعد زا شکست سطوح حمایتی و مقاومتی اینست که از تایم فریم پایین تر استفاده کنید. اگر در تایم پایینتر نشانه های تضعیف روند و سیگنال مخالف دیده شود، احتمال پولبک شدیدا بالا میرود. مثلا فرض کنید در تایم روزانه مقاومتی شکسته شده است. (حجم معاملات کم یا زیاد مهم نیست) حالا اگر تایم H1 (در بورس تهران) یا تایم H4 (در فارکس و کریپتو) سیگنال نزولی بدهد، این میتواند محکمترین نشانه “پولبک در تایم روزانه” باشد.